Szanowni Państwo,
Fundacja „Trakt” zaprasza 31 października o godzinie 13.00 na webinarium „Jak czytają niewidomi”, podczas którego przedstawimy wyniki naszego badania oraz raport pt. „Głos niewidomych czytelników w dyskusji nad dostępnością oferty wydawniczej po wejściu w życie Polskiego Aktu o Dostępności”.
W ramach projektu przebadaliśmy grupę 100 osób niewidomych, by dowiedzieć się m.in., co czytają najchętniej, jakie formaty książek wybierają, jakich urządzeń do czytania używają, co wiedzą na temat ustawy o dostępności oraz czy i w jakim zakresie dostępność książek ma dla nich znaczenie, a także jakie napotykają bariery i co chcieliby zmienić.
Sprawdziliśmy także, na ile e-booki wydawane po wejściu w życie Polskiego Aktu o Dostępności rzeczywiście spełniają jej założenia.
Dzięki pracy niewidomych testerów odkryliśmy m.in., jakie elementy e-booków naprawdę pomagają w czytaniu, a które pozostają wyzwaniem, jakie znaczenie mają opisy alternatywne do grafik czy poprawne struktury rozdziałów i nagłówków oraz w jakim stopniu różne formaty książek spełniają potrzeby tej grupy odbiorców.
📅 Termin: 31 października 2025 r., godz. 13.00
💻 Forma: spotkanie online
🎟️Udział bezpłatny, liczba miejsc ograniczona
Serdecznie zapraszamy do udziału.
Link do uczestnictwa w spotkaniu:
https://meet.google.com/zrf-tgzp-aez
Opis grafiki:
alt=”Po lewej logo Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego – biały orzeł i czarny napis z czerwonym podkreśleniem, po prawej logo Narodowego Centrum Kultury – czerwona korona i czarny napis, pod nimi tekst: Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach programu NCK: Kultura – Interwencje. Edycja 2025.”
Grupa Wydawnicza Helion to coś więcej niż tylko wydawca – to cały konglomerat gatunków książek, formatów oraz sposobów dostępu. W ramach grupy działają wydawnictwa Helion, Onepress, Sensus, Bezdroża, Editio, Helion Edukacja, prowadzone są platformy księgarskie oraz szkoleniowe. Helion uruchomił także rozwiązanie subskrypcyjne – Biblio.pl – gdzie e-booki i audiobooki są wypożyczane zarejestrowanym czytelnikom on-line bezpłatnie, a dostęp jest finansowany przez partnerskie biblioteki.
W związku ze zbliżającą się ustawą o dostępności usług i produktów, która weszła w życie 28 czerwca 2025 roku, wiosną 2025 roku Helion zwrócił się do Fundacji „Trakt” z propozycją współpracy w procesie dostosowania swoich usług do potrzeb osób niewidomych i słabowidzących. Od początku mieliśmy poczucie, że dla tej firmy dostępność nie jest tylko obowiązkiem – to element polityki, którą chcą się kierować, o czym mieliśmy okazję przekonać się na żywo.
Przez trzy miesiące osoby niewidome pracujące w Fundacji „Trakt testowały kolejne wersje serwisu Heliona, jego podstrony i aplikacje mobilne. Zbieraliśmy wszystkie uwagi a potem, w przyjaznej atmosferze i z dużą otwartością po obu stronach, dzieliliśmy się nimi z zespołem Heliona podczas cotygodniowych spotkań online, na które zawsze stawiał się rozbudowany zespół specjalistów.
Każdy etap opierał się na cyklu: my testujemy – my notujemy – oni usprawniają – my ponownie testujemy. To była prawdziwa współpraca „na żywo”.
Prace nad projektem pokazały, że skuteczna poprawa dostępności wymaga nie tylko wiedzy technicznej, ale także otwartej komunikacji między zespołem projektowym a osobami korzystającymi z narzędzi w inny sposób niż większość użytkowników.
Współpraca z Helionem była ciekawa i inspirująca. Zespół szybko reagował na nasze uwagi, konsultował rozwiązania zarówno wewnątrz swoich struktur (bo prace podzielone były między serwis, aplikację i czytnik e-booków), jak i z nami. Pracowali nad każdym zadaniem z zaangażowaniem, podzielając nasze zdanie, że każdy zasługuje na równy dostęp do treści i technologii.
Nie wszystko udawało się za pierwszym razem, ale najbardziej cieszył efekt końcowy. Przez te trzy miesiące wiele się od siebie nauczyliśmy. My – mogliśmy przyjrzeć się, jak wygląda praca nad tak złożonym projektem w firmie o szerokim spektrum działalności. Oni – dowiedzieli się, co naprawdę oznacza „dostępność” w codziennym użytkowaniu i jak niewiele czasem trzeba, by poprawić jakość odbioru treści przez osoby z dysfunkcją wzroku.
Projekt zakończył się osiągnięciem założonego celu, usługi Grupy Helion zostały dopracowane pod kątem dostępności, a wypracowane rozwiązania będą służyć użytkownikom przez długi czas. Co więcej, otwarta jest także ścieżka dla udoskonalania usług i zwiększania dostępności.
Efektem końcowym wspólnej pracy była opracowana szczegółowa deklaracja dostępności, oparta na wzorcach znajdujących się w obiegu prawnych w UE, która znajduje się na stronie internetowej firmy Helion.
Fundacja „Trakt” rusza z nowym projektem, finansowanym ze środków Narodowego Centrum Kultury. Chcemy zbadać nawyki czytelnicze osób niewidomych na próbie stu moli książkowych, które zdecydują się odpowiedzieć na szereg pytań. Z badań tych wyłoni się obraz czytelnictwa środowiska osób z dysfunkcją wzroku. Pomoże to branży książkowej dostosować ofertę do specyficznych potrzeb niewidomych czytelników. Jest to obecnie szczególnie ważne, jako że w związku z od niedawna obowiązującą ustawą o dostępności branża ta musi gruntownie zmienić podejście do oferowanych usług i produktów tak, aby były one zgodne z wymogami prawa i uwzględniały potrzeby osób niewidomych w dostępie do książek, w szczególności elektronicznych.
Zapraszamy osoby dużo czytające do wypełnienia naszego formularza zgłoszeniowego. Sto osób niewidomych, które zgłoszą się jako pierwsze i będą spełniały warunki zawarte w regulaminie badania, otrzymają drogą mailową powiadomienie o zakwalifikowaniu się do badania i link do ankiety, którą będą mogły wypełnić samodzielnie online lub telefonicznie z pomocą pracownika Fundacji „Trakt”.
Kolejnym krokiem będzie przeanalizowanie próbki oferty wydawniczej, która trafiła na rynek po 28 czerwca br. W tym celu wyłonimy wąskie grono testerów, którzy przyjrzą się pewnej liczbie tytułów pod kątem wdrożenia założeń ustawy.
Zarówno za wypełnienie ankiety z pytaniami odnośnie nawyków czytelniczych, jak i za testowanie książek Fundacja „Trakt” przewiduje gratyfikację w postaci bonów podarunkowych w wysokości odpowiednio: 100 zł za ankietę i minimum 500 zł za testowanie książek, zależnie od wielkości próbki.
Zachęcamy do udziału w badaniu!
Formularz zgłoszeniowy dostępny jest pod poniższym linkiem:
https://badania.trakt.org.pl/
Z przyjemnością informujemy, że od lipca 2025 r. Fundacja Polskich Niewidomych i Słabowidzących „Trakt” dołączyła do grona członków Polskiej Izby Książki.
Polska Izba Książki PIK, istnieje od trzydziestu pięciu lat, reprezentując branżę wydawniczą i księgarską wobec organów państwowych oraz innych organizacji w Polsce i za granicą. PIK stawia sobie za cel rozwijanie potrzeby współpracy pomiędzy podmiotami działającymi na rynku książki. Zadaniem Izby jest współtworzenie warunków gospodarczych w zakresie działalności wydawniczej, przygotowywanie i współuczestnictwo w tworzeniu oraz opiniowaniu projektów aktów prawnych dotyczących branży, a także zapewnianie swoim członkom wsparcia w postaci rekomendacji, szkoleń czy webinarów. Poza wspieraniem rynku książki PIK stara się także promować i wspierać rozwój czytelnictwa w Polsce.
Organizacja jest członkiem Federation of European Publishers, współuczestnicząc m. in. W pracach nad dostosowaniem prawa autorskiego do wymogów rozwijającego się w szybkim tempie rynku cyfrowego. Od stycznia 2025 r. PIK jest również członkiem obserwatorem Międzynarodowego Stowarzyszenia Wydawców IPA.
Fundacja „Trakt” dołączyła do zespołu do spraw dostępności powołanego przez PIK. Zespół jest odpowiedzią na regulacje prawne wprowadzone przez unijną dyrektywę w sprawie wymogów dostępności produktów i usług. Zadaniem zespołu do spraw dostępności jest zbieranie informacji i wymiana doświadczeń pomiędzy członkami PIK dotyczących wdrażania Polskiego Aktu o Dostępności, który wszedł w życie 28 czerwca br. Mamy nadzieję, że członkostwo Fundacji „Trakt” w PIK zaowocuje wymiernymi zmianami nastawienia rynku książki do nowej ustawy i do jej beneficjentów, a więc środowiska osób niewidomych i słabowidzących.
28 czerwca br. Wszedł w życie kolejny akt prawny, dostosowujący polskie prawo do standardów unijnych w zakresie dostępności. Ustawa z dnia 26 kwietnia 2024 r. o zapewnianiu spełniania wymagań dostępności niektórych produktów i usług przez podmioty gospodarcze ma na celu umożliwienie m. in. osobom niewidomym i słabowidzącym korzystanie z urządzeń końcowych wykorzystywanych do świadczenia usług telekomunikacyjnych i dostępu do audiowizualnych usług medialnych oraz czytników książek elektronicznych.
Oznacza to przede wszystkim, że duże podmioty, oferujące na rynku książki elektroniczne, zarówno wydawnictwa, dystrybutorzy, importerzy, jak i usługodawcy muszą dostosować swoją ofertę tak, aby osoby niewidome i słabowidzące były w stanie korzystać z nich w pełni lub przynajmniej w znacznym stopniu.
Fundacja Trakt angażuje się na tym polu, współpracując z wydawcami oraz platformami zapewniającymi dostęp do audiobooków i książek elektronicznych. Staramy się zapewnić jak najpełniejsze wsparcie i doradztwo w zakresie wdrażania zmian, rozpoznawania potrzeb środowiska osób z dysfunkcją wzroku i uzyskiwania deklaracji dostępności. Współpracujemy m. in. z firmą Have a Book, Grupą Wydawniczą Helion, ze Stowarzyszeniem Wydawców Szkół Wyższych, z Polską Izbą Książki czy z Narodowym Instytutem Dziedzictwa. Jako eksperci od dostępności propagujemy dobre praktyki i rozwiązania, które sprawiają, że strony internetowe, oferowane na nich książki oraz czytniki spełniają wymagania ustawy.
Zachęcamy do nawiązywania z nami kontaktu i podejmowania współpracy wszystkich, którym zależy na tym, by ich usługi były zgodne z obowiązującym prawem i spełniały unijne wytyczne.
Pełny tekst wspomnianej powyżej ustawy można znaleźć pod następującym łączem:
https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20240000731/O/D20240731.pdf
