Marek Zaręba 
Organista 
Absolwent Studium Organistowskiego działającego w latach 90. XX wieku w Ośrodku Szkolenia i Rehabilitacji Niewidomych w Bydgoszczy 

Przy organach 
Zofia Krzemkowska 

Pierwszym niewidomym organistą we Francji był Ludwik Braille. Wskutek zaawansowanej gruźlicy musiał zrezygnować z pracy zawodowej w Paryskim Instytucie dla Niewidomych, ale do końca życia grał na organach w kościele. 
Bydgoszcz ma również duże tradycje, jeżeli chodzi o niewidomych organistów. W latach 1900–1990 żył tu i działał powszechnie znany i szanowany, całkowicie niewidomy organista Szczepan Jankowski, który 65 lat przepracował w kościele pw. Serca Pana Jezusa przy Placu Piastowskim. Obecnie pracuje w Bydgoszczy Marian Olszowski – w kaplicy Ośrodka Rehabilitacji oraz Rafał Lewandowski – w kościele pw. św. Mateusza. W latach dziewięćdziesiątych przy Ośrodku Rehabilitacji Niewidomych pod nadzorem Archidiecezji Gnieźnieńskiej działało studium organistowskie, w którym zdobyło nowy zawód kilkudziesięciu niewidomych. Jednym z nich jest 33-letni Marek Zaremba ze wsi Lubcz. Poprosiłam go o rozmowę. 

Zofia Krzemkowska – Kto zainteresował Pana muzyką? 
Marek Zaręba – Były pewne tradycje rodzinne, ale wiele zawdzięczam Markowi Andraszewskiemu, który uczył mnie gry na akordeonie. Przez 8 lat uczęszczałem do Ośrodka im. L. Braille’a. Tam zdobyłem zawód ślusarza warsztatowego, ale nigdy w tym zawodzie nie pracowałem. 

– Jak zdobył Pan zawód organisty? 
– Ukończyłem Studium Organistowskie przy bydgoskim Ośrodku Rehabilitacji, a potem podjąłem poszukiwanie pracy. Nie było to łatwe. Kontaktowałem się z wieloma parafiami, ale gdy informowałem, że nie widzę, odpowiedź była odmowna, bo organista na wsi powinien wykonywać szereg prac pomocniczych przy kościele, a ja tego robić nie mogłem. Najchętniej zatrudnia się samouków, dla których gra na organach podczas mszy jest zajęciem dodatkowym, a nie podstawowym. 

– W jaki sposób otrzymał Pan stałą posadę organisty? 
– Pewnego razu pełniłem rolę organisty na pogrzebie. Dostrzegł mnie ksiądz proboszcz Zdzisław Rybczyński ze wsi Lubcz (1200 dusz) i sam zaproponował mi pracę w swoim kościele. Musiał zwolnić dojeżdżającego organistę. Jestem tu od 5 lat. Ta praca mi odpowiada, dowartościowuje mnie i mobilizuje do działania. Jest to raczej praca z zamiłowania, a nie nastawiona na dochody, bo w moim przypadku są one niewielkie. Dobrze układa się współpraca z księdzem proboszczem. Jest życzliwy i rozumie mnie. Natomiast ja jestem dyspozycyjny. Pracuję zawsze wtedy, gdy istnieje taka potrzeba. Szanuję pracę. 

– Na czym polega Pana praca? 
– Obsługuję 3 msze niedzielne, jedną w pierwszy piątek, a także msze w dni świąteczne, nabożeństwa majowe i październikowe. Otrzymuję za to 300 zł miesięcznie. Oddzielnie opłacane są śluby i pogrzeby po 100 zł, ale podczas pogrzebu muszę mieć własnego przewodnika, jest nim najczęściej żona. W pracy pomaga mi komputer, który otrzymałem z programu „Komputer dla Homera”. 

– Wiem, że ma Pan psa przewodnika. Czy jest on przydatny? 
– Mam już drugiego psa. Pierwszy, Bari, był szkolony w Mławie. Nie byłem z niego zadowolony. Okazało się też, że był poważnie chory i nie mógł pełnić swojej 
roli. Obecnie mam drugiego psa, Reksa, prywatnie szkolonego. W porównaniu z poprzednim jest agresywny. Ze względu na bezpieczeństwo dzieci muszę go trzymać w kojcu poza domem, ale dobrze prowadzi. 

– Co poza pracą jest ważne w Pana życiu? 
– Najważniejsza dla mnie jest rodzina. Mam słabowidzącą żonę, która nie znalazła pracy w zawodzie telefonistki. Jesteśmy jednak samowystarczalni. Mamy dwóch synów: 5-letniego Dawida i 10-miesięcznego Kamila. 

– Czy organy to jedyny instrument, na którym Pan gra? 
– Nie. Należę do kapeli ludowej w Żninie, gdzie gram na klarnecie i saksofonie. Na próby dojeżdżam z psem przewodnikiem. Ta działalność daje mi dużo zadowolenia. Chętnie nawiązałbym kontakt z innymi organistami w celu wymiany doświadczeń. 

– Może będzie to możliwe za pośrednictwem Nowego Magazynu Muzycznego.
Nowy Magazyn Muzyczny, Nr 15/2005